Κατανόηση της θεσμικής ετοιμότητας
Η θεσμική ετοιμότητα (βλ. και ετοιμότητα του φορέα, εκπαιδευτικού ιδρύματος κ.λπ.) αναφέρεται στον βαθμό στον οποίο ένας οργανισμός είναι πρόθυμος και ικανός να εφαρμόσει πολιτικές ισότητας των φύλων με ουσιαστικό και βιώσιμο τρόπο. Αυτό περιλαμβάνει τόσο τις επίσημες δομές (όπως πολιτικές, στρατηγικές και κατανομή πόρων), όσο και τις άτυπες πτυχές της οργανωσιακής κουλτούρας (όπως τα πρότυπα, οι στάσεις και η συμπεριφορά της ηγεσίας), οι οποίες μπορούν είτε να διευκολύνουν είτε να εμποδίσουν την πρόοδο (Norman, 2010).
Η έρευνα δείχνει ότι η αλλαγή επιτυγχάνεται πιο αποτελεσματικά όταν οι οργανισμοί αναγνωρίζουν τη θέση τους μέσα σε ένα ευρύτερο σύστημα έμφυλων σχέσεων και δεσμεύονται σε κριτικό αναστοχασμό και μακροπρόθεσμη προσπάθεια (Clarkson et al., 2020). Τα δεδομένα από τις εθνικές έρευνες του SheCOACH (D2.2, D2.3) επιβεβαιώνουν αυτή τη διαπίστωση: πάροχοι προπονητικής εκπαίδευσης και στις τέσσερις χώρες ανέφεραν ένα σημαντικό χάσμα ανάμεσα στις διακηρυγμένες αξίες των ιδρυμάτων και στην πραγματική τους ικανότητα εφαρμογής.
Παρόλο που αρκετά ιδρύματα εκφράζουν δέσμευση στην ένταξη με τρόπο συμπεριληπτικό, η απουσία ξεκάθαρων εσωτερικών πολιτικών, η περιορισμένη επιμόρφωση του προσωπικού και η έλλειψη μηχανισμών παρακολούθησης με ανάλυση κατά φύλο, συχνά δυσκολεύουν την ουσιαστική πρόοδο.
Κατά τις δομημένες συνεντεύξεις, πολλοί ενδιαφερόμενοι φορείς ανέδειξαν και τον ρόλο της προσωπικής στάσης των ηγετικών στελεχών: οι αντιλήψεις και οι επιλογές τους μπορούν είτε να αποτελέσουν εμπόδιο είτε να λειτουργήσουν ως καταλύτης αλλαγής. Αυτό αναδεικνύει την κρίσιμη σημασία της υπευθυνότητας και της δέσμευσης της ηγεσίας ως βασική διάσταση της θεσμικής ετοιμότητας.
Μια ισχυρή αξιολόγηση της ετοιμότητας διερευνά:
- Στάσεις και συμπεριφορές της ηγεσίας όσον αφορά την συμπερίληψη των φύλων.
- Υπάρχουσες πολιτικές και κενά στην εφαρμογή τους.
- Θεσμικό ιστορικό με πρωτοβουλίες για την πολυμορφία ή την ισότητα.
- Διαθεσιμότητα πόρων (ανθρώπινων, οικονομικών, τεχνικών).
- Ικανότητες του προσωπικού σε θέματα εκπαίδευσης και καθοδήγησης με γνώμονα την ευαισθητοποίηση ως προς το φύλο.
Τα ιδρύματα μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο διενέργειας ενός ελέγχου ως προς το φύλο (gender audit), ενός εσωτερικού εργαλείου αξιολόγησης που βοηθά στον εντοπισμό δυνατών και αδύναμων σημείων στις προσπάθειες ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου, σε επίπεδο πολιτικών, διαδικασιών, οργανωσιακής κουλτούρας και στελέχωσης του φορέα.